Konya Barosu avukatlarından Yağmur Merve ÇAĞLAR, kripto paraların hukuki durumuyla ilgili bilgiler verdi:

Hepimizin bildiği gibi yaygınlaşan internet kullanımı geleneksel ticaret kavramında değişikliklere neden olup hayatımıza yeni uygulamalar ve yeni kavramlar kazandırmıştır. Bu uygulamalardan biri de e-ticarettir. E-ticaretle birlikte insanlar para yerine alternatif ödeme şekillerine yönelmişlerdir. Ekonomik ve bilimsel gelişime paralel olarak para soyutlaşmıştır. Özellikle son yıllarda dijital ve sanal paranın kullanımını dikkat çekici bir şekilde yaygınlaşmıştır ve Bitcoin ve altcoinler bunun en dikkate değer örneklerinden biridir. Günümüzde birçok insan parasını yatırım amacıyla söz konusu sanal paraları satın alarak sanal paraların satın alındığı çeşitli sitelerde sanal para hesapları açmaktadırlar.

Bu yaygınlaşmayla birlikte İcra İflas Kanunu'nun 89. Maddesinin 1. Fıkrasıyla uygulama alanı bulan borçlu şahıs ve/veya şirketlerin üçüncü kişilerdeki alacaklarına haciz konulması uygulamasının söz konusu sanal para hesaplarında da görülmeye başladığı ve bunun da alacaklıların alacaklarına kavuşma yöntemi olarak belirlendiğini görmekteyiz. Şöyle ki;

Öncelikle belirtmek gerekir ki; İcra İflas Kanunu'nun 89/1. maddesi:

"2 – Alacaklar ve üçüncü şahıs elinde haczedilen mallar hakkında:

Madde 89 – (Değişik: 18/2/1965-538/49 md.)

Hamiline ait olmıyan veya cirosu kabil bir senetle müstenit bulunmıyan alacak veya sair bir talep hakkı veya borçlunun üçüncü şahıs elindeki taşınır bir malı haczedilirse icra memuru; borçlu olan hakiki veya hükmi şahsa bundan böyle borcunu ancak icra dairesine ödiyebileceğini ve takip borçlusuna yapılan ödemenin muteber olmadığını veya malı elinde bulunduran üçüncü şahsa bundan böyle taşınır malı ancak icra dairesine teslim edebileceğini, malı takip borçlusuna vermemesini, aksi takdirde malın bedelini icra dairesine ödemek zorunda kalacağını bildirir (Haciz ihbarnamesi).Bu haciz ihbarnamesinde, ayrıca 2, 3 ve 4 üncü fıkra hükümleri de üçüncü şahsa bildirilir."

Şeklinde düzenlenmiştir. Uygulamada sıklıkla borçluların bankalar nezdindeki alacakları için gönderilen 89/1 birinci haciz ihbarnamesi yukarıda da bahsettiğimiz gibi günümüzde yaygınlaşan sanal para sistemiyle birlikte artık borçluların sanal para hesaplarının bulunduğu BtcTurk, Binance, Parıbu vb. Şirketlere de gönderilebilmektedir. Ve böylece; borçlunun hiçbir malvarlığına ulaşamayan alacaklının alacağına kavuşma ihtimali artmış durumda olmaktadır.

Dolayısıyla İcra müdürlükleri aracılığıyla borçluların sanal para hesaplarına haciz koymak amacıyla söz konusu şirketlere 89/1 birinci haciz ihbarnamesi gönderilerek alacağa kavuşma imkanı mümkündür.

Uygulamada da artık icra daireleri de sanal paraları 89/1 kapsamında görmeye başlamış ve sanal paraların haczi için 89/1 birinci haciz ihbarnamesi gönderme yoluna da gidilmektedir.

'Vatandaşların yurt dışı menşeili kripto para şirketlerindeki hesaplarının hukuki bir güvenliği bulunmamakta'

Yurt dışı menşeili kripto para şirketlerinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının hesaplarının hukuki bir güvenliğinin bulunmadığını söyleyen Yağmur Çağlar, sözlerini şöyle sürdürdü:

"Türkiye’deki yabancı kripto para borsalarında ’Borçlunun burada yatırımı var mı’? İşte bunun tespiti mümkün. İcra Dairesi’ne alacaklının ya da alacaklı vekilin talebiyle yerli kripto para borsalarına İcra ve İflas Kanunu’nun 89’uncu maddesine dayanarak bankaya bir haciz ihbarnamesi gönderildiğinde banka yabancı mevduat hesabına bakar ve oradaki yabancı mevduat hesabına karşılık gelecek kadar TL bazında haciz uygulanır. Ancak borçlunun bütün kripto parasına haciz uygulanmaz. Örneğin 50 bin lira borcu varsa bu miktar için haciz uygulanır. Geriye kalan tutar için haciz işlemi uygulanamaz. Gönderilen ihbarnameye istinaden yerli kripto borsaları buna ilişkin bir cevap verir; ‘hesabı var ya da yok’ şeklinde cevap gelir. Borçlunun borcu miktarınca haciz işlemi uygulanır. Kripto paralarda da yapılacak işlem aynıdır. Haciz ihbarnamesinin ulaştığı esnada söz konusu kripto paranın TL karşılığında haciz işlemi uygulanması gerekir. Gelişmesi beklenen bu hukuki süreçle birlikte bir diğer merak konusu ise ortaya yeni çıkan bu haciz işleminin son günlerde büyük bir ivme kazanmış olan kripto para piyasasını olumsuz etkileyip etkilemeyeceğidir. Sonuç olarak özellikle belirtmek gerekir ki Türkiye Cumhuriyeti sınırları içerisinde faaliyet gösteren ve şirketleşmiş kripto para şirketlerinde bulunan borçlu hesaplarına haciz işlem uygulanabilecektir. Yurt dışı menşeili kripto para borsaları açısından böylesi bir durum söz konusu olmayacak. Yurt dışı menşeili kripto para şirketlerinde Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının hesapları hangi konumda olursa olsun hukuki bir güvenliliği bulunmamaktadır."